ในยุคที่เทคโนโลยีการรักษาผมร่วงพัฒนาไปไกล นอกจากยาและการผ่าตัดปลูกผมแล้ว PRP (Platelet-Rich Plasma) กลายเป็นอีกหนึ่งทางเลือกที่ได้รับความนิยมอย่างมาก แต่ก่อนที่คุณจะตัดสินใจทำ สิ่งสำคัญคือต้องเข้าใจหลักการทำงาน และความคาดหวังที่ถูกต้องว่า PRP ช่วยอะไรได้บ้าง และอะไรที่มันช่วยไม่ได้
PRP คืออะไร? ทำงานอย่างไรกับเส้นผม?
PRP (Platelet-Rich Plasma) คือ เกร็ดเลือดเข้มข้นที่สกัดมาจากเลือดของตัวคนไข้เอง ในเกร็ดเลือดนั้นอุดมไปด้วย Growth Factors หลากหลายชนิด ซึ่งทำหน้าที่เสมือน “ปุ๋ยชั้นดี” หรือสารอาหารเข้มข้น
หลักการคือ เมื่อเราฉีด PRP กลับเข้าไปที่บริเวณหนังศีรษะที่มีปัญหา Growth Factors เหล่านี้จะเข้าไปกระตุ้นเซลล์รากผม (Hair Follicle) ให้ตื่นตัว ซ่อมแซมตัวเอง และยืดระยะเวลาวงจรชีวิตของเส้นผมให้ยาวนานขึ้น ผลที่ได้คือรากผมแข็งแรงขึ้น เส้นผมที่เคยลีบบางกลับมาหนาตัวขึ้น และหลุดร่วงน้อยลง
ขั้นตอนการทำ PRP
กระบวนการทำไม่ซับซ้อนและใช้เวลาไม่นาน แบ่งเป็น 3 ขั้นตอนหลัก:
ฉีดกลับ: แพทย์นำส่วนที่เป็น PRP สีเหลืองทอง มาฉีดลงบนหนังศีรษะบริเวณที่มีปัญหาผมบาง
จาะเลือด: แพทย์จะเจาะเลือดจากข้อพับแขนของคนไข้ (ปริมาณประมาณ 10-20 cc แล้วแต่หลอดเก็บเลือด)
ปั่นแยก: นำเลือดไปปั่นในเครื่องเหวี่ยงสาร (Centrifuge) ด้วยความเร็วและเวลาที่เหมาะสม เพื่อแยกเกร็ดเลือดเข้มข้นออกจากเม็ดเลือดแดงและน้ำเลือดส่วนเกิน
คาดหวังผลลัพธ์ได้แค่ไหน?
นี่คือส่วนสำคัญที่คนไข้ต้องทำความเข้าใจ PRP ไม่ใช่ยาวิเศษที่สามารถเสกหัวที่ล้านเลี่ยนเตียนโล่ง ให้กลับมาดกดำหนาเหมือนวัยรุ่นได้
ในทางการแพทย์ PRP เหมาะสำหรับการ “Maintenance” (การคงสภาพและฟื้นฟู) มากกว่าการ “Reverse” (การย้อนกลับ) กล่าวคือ:
- PRP ช่วยได้: ในกรณีที่รากผมยังไม่ตาย แต่มีความอ่อนแอ เส้นเล็กลง หรืออยู่ในภาวะพักตัว การฉีดจะช่วยกระตุ้นให้รากผมเหล่านั้นกลับมาผลิตเส้นผมที่หนาและแข็งแรงขึ้น ชะลอการหลุดร่วง
- PRP ช่วยไม่ได้: ในบริเวณที่ศีรษะล้านจนผิวหนังเรียบมัน (ไม่มีรูขุมขน) ซึ่งแปลว่ารากผมตายไปแล้ว PRP จะไม่สามารถปลูกสร้างรากผมใหม่ขึ้นมาได้
ใครบ้างที่เหมาะกับการทำ PRP?
- Androgenetic Alopecia (AGA): ผมร่วงจากพันธุกรรมและฮอร์โมน ในระยะเริ่มต้นถึงปานกลาง ที่ยังมีรากผมอยู่
- Telogen Effluvium: ภาวะผมร่วงทั่วๆ ศีรษะ จากความเครียด, หลังคลอดบุตร, การลดน้ำหนัก หรือหลังหายป่วย ซึ่งรากผมต้องการการฟื้นฟูเร่งด่วน
ใครบ้างที่ “ไม่แนะนำ” ให้ทำ (เพราะอาจไม่ได้ผล)
- Scarring Alopecia: ผมร่วงแบบมีแผลเป็น ที่รากผมถูกทำลายถาวร
- Alopecia Areata: ผมร่วงเป็นหย่อมจากภูมิคุ้มกันทำลายรากผม (โรคนี้ต้องรักษาระบบภูมิคุ้มกัน PRP อาจไม่ใช่ทางเลือกแรก)
ความถี่ในการรักษาที่แนะนำ
เพื่อให้เห็นผลลัพธ์ที่ชัดเจน ต่อเนื่อง และคุ้มค่า แนะนำโปรแกรมการรักษาดังนี้:
- ระยะเริ่มต้น (Loading Dose): ควรฉีดต่อเนื่อง 3 ครั้ง โดยเว้นระยะห่าง 4 สัปดาห์ (1 เดือน) ต่อครั้ง เพื่อกระตุ้นรากผมอย่างเข้มข้น
- ระยะคงสภาพ (Maintenance): หลังจากจบคอร์สแรก แนะนำให้กลับมาฉีดกระตุ้นซ้ำทุกๆ 3-4 เดือน เพื่อรักษาสภาพเส้นผมให้แข็งแรงอยู่เสมอ
ข้อดี vs ข้อเสีย ของ PRP
ข้อดี
- ความปลอดภัย: เพราะใช้เลือดของตัวเอง ช่วยลดโอกาสการเกิดปัญหาเรื่องการแพ้สารเคมีหรือสิ่งแปลกปลอม
- ไม่มีแผลผ่าตัด: หลังทำสามารถใช้ชีวิตได้ตามปกติ ไม่ต้องพักฟื้น
ข้อเสีย
- เจ็บเล็กน้อย: อาจมีความรู้สึกเจ็บขณะฉีด แม้จะมีการประคบเย็นหรือยาชาช่วย
- ต้องทำต่อเนื่อง: ไม่ใช่การทำครั้งเดียวจบ ต้องอาศัยวินัยในการมารักษาตามนัด และมีค่าใช้จ่าย
- ผลลัพธ์แตกต่างกัน: การตอบสนองขึ้นอยู่กับคุณภาพเลือดและสภาพรากผมของแต่ละบุคคล
การเตรียมตัวและการดูแลตัวเอง
ก่อนทำ
- นอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ อย่างน้อย 8 ชั่วโมง เพื่อให้ร่างกายและเกร็ดเลือดสมบูรณ์
- ดื่มน้ำสะอาดให้มาก (1.5 – 2 ลิตร) เพื่อให้เลือดไม่ข้นหนืดเกินไป เจาะง่าย
- งดดื่มแอลกอฮอล์ อย่างน้อย 24 ชั่วโมงก่อนทำ
- งดยากลุ่ม NSAIDs (เช่น แอสไพริน, ไอบูโพรเฟน) อย่างน้อย 1 สัปดาห์ เพราะอาจรบกวนการทำงานของเกร็ดเลือด หรือวิตามินที่ผสมในน้ำมัน
หลังทำ
- ห้ามสระผมหลังทำ 24 ชั่วโมง เพื่อให้ Growth Factors ซึมเข้าสู่รากผมเต็มที่
- หลีกเลี่ยงการโดนแดดจัด ความร้อน หรือซาวน่า ในช่วง 2-3 วันแรก
- งดการทำเคมีผม (ย้อม, ดัด, ยืด) ประมาณ 1 สัปดาห์
- หากมีอาการปวดระบม สามารถทานยาแก้ปวดพาราเซตามอลได้
การทำ PRP เป็นตัวเลือกที่ดีสำหรับบำรุงเส้นผมและยืดอายุรากผมให้แข็งแรง แต่ทั้งนี้ควรได้รับการประเมินจากแพทย์ก่อนว่าสภาพปัญหาของคุณเหมาะกับการรักษาด้วยวิธีนี้หรือไม่
ที่ ฮารุคลินิก (Haru Clinic) คลินิกศัลยกรรมความงาม โคราช เราให้ความสำคัญกับการให้ข้อมูลที่เป็นจริง ตรงไปตรงมา เพื่อให้คนไข้ได้รับผลลัพธ์ที่คุ้มค่าและแก้ปัญหาได้อย่างตรงจุด
สนใจประเมินสภาพเส้นผมหรือปรึกษาเรื่อง PRP ติดต่อเราได้ทันที
บทความโดย:
พญ.วิภาวัน วัธนะนัย (หมอวุ้น)
- เลขที่ใบอนุญาต ว.54669
- Diplomate American Board of Hair Restoration Surgery (ABHRS) 2025
- International Society of Hair Restoration Surgeons (ISHRS) Fellowship in Hair Restoration Surgery 2022-2023
- แพทย์ปลูกผมประจำ ฮารุคลินิก คลินิกศัลยกรรมความงาม โคราช
