รอยแผลเป็นบนศีรษะ ไม่ว่าจะเกิดจากอุบัติเหตุ แผลไฟไหม้ หรือรอยแผลจากการผ่าตัด เป็นปัญหาที่ส่งผลต่อความมั่นใจของผู้ประสบปัญหา แพทย์ปลูกผมอเมริกันบอร์ด จากฮารุคลินิก (Haru Clinic) คลินิกศัลยกรรมความงาม โคราช ขออธิบายเกี่ยวกับ “การปลูกผมทับแผลเป็น” ซึ่งเป็นหัตถการที่ต้องอาศัยความชำนาญของแพทย์ผ่าตัดปลูกผม เพื่อผลลัพธ์ที่ดีและดูเป็นธรรมชาติ
1. การปลูกผมทับแผลเป็นคืออะไร
โดยทั่วไปการศัลยกรรมปลูกผมมักทำเพื่อแก้ไขปัญหาศีรษะล้านหรือผมบาง โดยการย้ายรากผมมาปลูกในบริเวณที่ต้องการ แต่ในกรณีของ “การปลูกผมทับแผลเป็น” นั้น มีวัตถุประสงค์เพื่อนำกราฟต์ผม (Hair Graft) มาปลูกลงบนเนื้อเยื่อแผลเป็น (Scar) โดยตรง เพื่อให้เส้นผมที่งอกใหม่ช่วยปกปิดหรือพรางรอยแผลดังกล่าวให้ดูกลมกลืนไปกับแนวผมธรรมชาติ
2. ประเภทของแผลเป็น: แบบใดทำได้ และแบบใดมีข้อจำกัด
ไม่ใช่แผลเป็นทุกชนิดที่จะเหมาะสมกับการปลูกผม แพทย์จำเป็นต้องประเมินสาเหตุและลักษณะของแผลเป็นดังนี้:
- แผลเป็นที่สามารถปลูกผมได้: ได้แก่ แผลเป็นจากอุบัติเหตุ แผลไฟไหม้ น้ำร้อนลวก แผลเป็นจากการผ่าตัดบริเวณหนังศีรษะ แผลเป็นจากการดึงหน้า (Facelift/Endotine) รวมถึงแผลเป็นจากการผ่าตัดรักษามะเร็งผิวหนังบริเวณไรผม
- แผลเป็นที่ไม่แนะนำให้ปลูกผม: ได้แก่ แผลเป็นที่เกิดจากโรค Scarring Alopecia ซึ่งเป็นกลุ่มโรคที่ระบบภูมิคุ้มกันทำลายรากผม หากทำการปลูกผมในขณะที่โรคยังไม่สงบ รากผมที่ปลูกใหม่อาจถูกทำลายและหลุดร่วงซ้ำ อีกทั้งไม่ได้เป็นการรักษาที่ต้นเหตุของโรค
3. ความเข้าใจผิดเรื่องความหนาแน่น (Density)
ความเข้าใจที่คลาดเคลื่อนของผู้รับบริการหลายท่าน คือความต้องการให้ปลูกผมทับแผลเป็นด้วยความหนาแน่นสูงระดับ 50-60 กราฟต์ต่อตารางเซนติเมตร เพื่อให้ปิดแผลได้มิดชิดที่สุด
ในทางปฏิบัติ แพทย์ไม่สามารถทำเช่นนั้นได้ เนื่องจาก “เนื้อเยื่อแผลเป็น” มีลักษณะทางกายภาพที่ต่างจากผิวหนังปกติ โดยมีพังผืดมากและมีเส้นเลือดมาหล่อเลี้ยงน้อย หากปลูกด้วยความหนาแน่นสูงเกินไป กราฟต์ผมจะมีโอกาสรอดชีวิตต่ำ (Poor Survival Rate) เพราะได้รับสารอาหารไม่เพียงพอ
แพทย์จะพิจารณาปลูกด้วยความหนาแน่นประมาณ 20-25 กราฟต์ต่อตารางเซนติเมตร หากติดตามผลแล้วพบว่ากราฟต์ผมเติบโตได้ดี จึงอาจพิจารณาปลูกเพิ่มในปีถัดไป แต่โดยรวมความหนาแน่นอาจไม่เทียบเท่าการปลูกผมในหนังศีรษะปกติ
4. ความสำคัญของการตรวจประเมินก่อนผ่าตัด
สำหรับการปลูกผมทับแผลเป็น ผู้รับบริการควรเข้ามาปรึกษาแพทย์ที่คลินิกก่อนทุกกรณี แพทย์จำเป็นต้องตรวจสภาพแผลเป็นด้วยตนเอง เพื่อประเมินความแข็ง ความหนาตัว และระบบไหลเวียนเลือดบริเวณแผลเป็น เพื่อวางแผนการรักษาที่เหมาะสมเป็นรายบุคคล
5. ข้อเท็จจริงและสิ่งที่ควรทราบก่อนตัดสินใจ
เพื่อให้ผู้รับบริการมีความเข้าใจที่ถูกต้องและมีความคาดหวังที่สอดคล้องกับความเป็นจริง แพทย์ขอชี้แจงข้อควรระวังดังนี้:
- อัตราการรอดของกราฟต์ผม: น้อยกว่าการปลูกบนผิวหนังปกติ เนื่องจากสภาพความสมบูรณ์ของเนื้อเยื่อแผลเป็น
- ขั้นตอนการระงับความรู้สึก: การฉีดยาชาอาจต้องใช้ปริมาณยามากกว่าและใช้เวลารอนานกว่าปกติ เนื่องจากยาชาซึมผ่านเนื้อเยื่อแผลเป็นได้ยากกว่า
- ผลลัพธ์หลังการรักษา: แม้ความหนาแน่นอาจไม่เท่าผมธรรมชาติโดยรอบ แต่หัตถการนี้ช่วยให้แผลเป็นดูจางลงและกลมกลืนกับหนังศีรษะได้ดีขึ้น นอกจากนี้ยังสามารถนำมาประยุกต์ใช้กับการปลูกคิ้วเพื่อปิดรอยแผลเป็นบริเวณคิ้วแตกได้เช่นกัน
สำหรับผู้ที่สนใจปรึกษาปัญหาแผลเป็นบนหนังศีรษะ สามารถนัดหมายเพื่อขอคำแนะนำและประเมินการรักษาโดยแพทย์เฉพาะทางได้ที่ ฮารุคลินิก
บทความโดย:
พญ.วิภาวัน วัธนะนัย (หมอวุ้น)
- เลขที่ใบอนุญาต ว.54669
- Diplomate American Board of Hair Restoration Surgery (ABHRS) 2025
- International Society of Hair Restoration Surgeons (ISHRS) Fellowship in Hair Restoration Surgery 2022-2023
- แพทย์ปลูกผมประจำ ฮารุคลินิก คลินิกศัลยกรรมความงาม โคราช
